Suikerziekte - Discussie over erfelijkheid en fokken

Voor alle vragen, problemen en ervaringen m.b.t. fokken & voortplanting

Moderator: I

Gebruikersavatar
Sylvia.
Berichten: 4377
Lid geworden op: 08 aug 2011, 20:43
Hamsters: Kody

Suikerziekte - Discussie over erfelijkheid en fokken

Bericht door Sylvia. »

Suikerziekte - Discussie over erfelijkheid en stoppen met fokken bij suikerziekte in een lijn.

Sinds ik met Basje met suikerziekte in aanraking ben gekomen ligt het onderwerp suikerziekte me na aan het hart. Naar mijn mening wordt er echter door veel fokkers, al dan niet door onwetendheid, te makkelijk over suikerziekte gedacht. Het zou een kwestie zijn van 'pech' en te makkelijk wordt over de erfelijke factoren gestapt. Daarom zou ik graag hier op het forum een discussie over dit onderwerp starten.

Diabetes is een complexe aandoening. Diabetes erft multifactorieel over, dat wil zeggen dat zowel erfelijke aanleg als omgevingsfactoren een rol spelen bij het ontstaan van de aandoening.

Diabetes Type 1:
Diabetes Type 1 is een multifactoriele aandoening als gevolg van de gecombineerde werking van meerdere genen. Het kan hier om zowel dominante als recessieve genen gaan. Waarschijnlijk spelen een 20 genen een rol, maar van de bijdrage van 2 genen is voldoende bewijs.

De erfelijke aanleg om Diabetes Type 1 te krijgen wil niet zeggen dat een hamster het ook krijgt. Maar de kans is groter dat het afweersysteem op een bepaald moment een fout maakt en diabetes ontstaat. Er wordt nog onderzoek gedaan naar de redenen waarom het afweersysteem dat duwtje krijgt richting Diabetes Type 1.

Als omgevingsfactoren wordt bv gedacht aan virussen, maar ook aan factoren uit de voeding of chemische factoren.

Diabetes Type 2:
Ook bij Diabetes Type 2 speelt erfelijkheid een grote rol. Niet de ziekte zelf is erfelijk, maar de aanleg om het te krijgen. Maar Diabetes Type 2 is sterk gerelateerd aan omgevingsfactoren. Of de diabetes tot uiting gaat komen hangt ook heel erg af van de levensstijl, zoals verkeerde voeding, met name een te grote inname van koolhydraten en vet, in combinatie met een gebrek aan lichaamsbeweging.

Diabetes bij Mandarijnen:
Bij hamsters zou je kunnen stellen dat er nog een aparte vorm van diabetes is, Diabetes bij Mandarijnen.
Het gaat hier om een kleurgebonden afwijking. Of het hier om diabetes gaat of een ander probleem, zoals een nierprobleem, is nog onbekend. Maar ook in geval van een nierprobleem is een genetische component niet uit te sluiten.

Vraagstelling:
Welke maatregelen moeten door een fokker worden genomen als blijkt dat er in een nest een hamstertje met suikerziekte is geboren?

Ik heb Frank Verstappen gevraagd om zijn deskundige mening en dit is zijn letterlijke antwoord:
"Er zijn verschillende oorzaken van diabetes mellitis bij hamsters. Onder andere een erfelijke diabetes variant.
Als een bepaald dier of een bepaalde oudercombinatie deze ziekte doorgeeft aan zijn nakomelingen kunnen die nakomelingen het veelal ook weer doorgeven. Er bestaan bij veel erfelijke ziektes, dragers. Die worden zelf niet ziek, maar geven het genetisch materiaal wel door. Het is dan ook een algemeen advies om met die bepaalde ouders niet te fokken en vanzelfsprekend ook niet met de nakomelingen die mogelijk drager zijn. (Dat kun je meestal niet zien, de ouders zijn per slot ook niet ziek maar geven het wel door)."

Behalve dragers zullen er in een nest ook niet-dragers zitten en uiteraard hoef je een niet-drager niet uit te sluiten van de fok, maar je weet niet welke dat is. En door hier toch mee te fokken neem je dus bewust het risico hamsters met diabetes op de wereld te zetten.

Ik begrijp heel goed dat er soms veel tijd en moeite zit in het opzetten van een lijn, maar ik ben van mening dat de gezondheid van de hamsters voorop moet staan en als er in een nestje een hamstertje met suikerziekte blijkt te zitten met de lijn moet worden gestopt.


Fok met liefde en verstand
Rust zacht, mijn liefste Hendrikje, Jozefje, Gijsje, Basje, Bubba, Remy, Timmy, Russell, Finn en Sahbi
Gebruikersavatar
Knorretje
Dierenarts
Berichten: 10627
Lid geworden op: 20 feb 2005, 16:03
Locatie: Driebergen
Leeftijd: 39
Contacteer:

Re: Suikerziekte - Discussie over erfelijkheid en fokken

Bericht door Knorretje »

Goed topic! Natuurlijk spelen omgevingsfactoren ook een rol bij het ontstaan van diabetes, bij type 2 wat sterker dan bij type 1, maar er zijn oook genoeg sterke aanwijzingen dat er ook een erfelijke component bij het ontstaan betrokken is. Dat blijkt ook als je ziet dat regelmatig meerdere kleintjes uit hetzelfde nest diabetes ontwikkelen. Mijn mening is dan ook dat je als fokker wanneer er diabetes opduikt in een nest in ieder geval beide ouders en alle ukken uit het nest van de fok zou moeten uitsluiten. En verder de familie heel goed in de gaten houden, controleren of er nog meer gevallen verder weg zijn, hoe de verwantschap daarmee is, baasjes op de hoogte stellen zodat die hun hamsters ook in de gaten kunnen houden en evt testen, en als het op meer plaatsen opduikt ook de dieren daaromheen uitsluiten van de fok.
The person who says it cannot be done...
Should not interrupt the person doing it.


Groetjes van Mir en alle hamsjes in hamstery Jade
Kijk ook eens op mijn fotografie pagina, voor natuurfotografie en dierenportretten
Wall-e
Berichten: 2451
Lid geworden op: 06 aug 2012, 20:50

Re: Suikerziekte - Discussie over erfelijkheid en fokken

Bericht door Wall-e »

Dit is een heel interessant topic inderdaad, omdat ik dit nu ook met Komeet meemaak ben ik er veel over aan het opzoeken.
Knorretje, je zegt beide ouders uitsluiten? Ook als er één van de ouders al lange tijd geen enkel ukje verwekte met diabetes? Het zit bij Komeetje in de lijn van Hazel vermoedelijk, omdat Jayden al veel ukjes heeft, met die lijn is er nooit diabetes ontstaan. De lijn van Hazel is direkt stopgezet, dat is volgens mij voldoende, of niet?
Gebruikersavatar
Sylvia.
Berichten: 4377
Lid geworden op: 08 aug 2011, 20:43
Hamsters: Kody

Re: Suikerziekte - Discussie over erfelijkheid en fokken

Bericht door Sylvia. »

Hier kom je dus op het gebied van 'dragers'. Als in een nest een uk (of meer ukken) met suikerziekte wordt geboren heb je in principe te maken met ouders die zelf geen suikerziekte hebben ontwikkeld. Deze ouders zijn dus zelf niet ziek, maar hebben het kennelijk wel doorgegeven. Punt is, je kunt dus niet zien welke van de ouders drager van de ziekte is en je kunt dus niet zien welke van de ouders het heeft doorgegeven. Je kunt dan dus ook niet weten welke van de ouders van de fok moet worden uitgesloten. Voor de zekerheid worden dan beide ouders van de fok uitgesloten. Want je gaat niet de ouders ieder aan een andere partner koppelen om te zien wie van de ouders de drager is. Want dan blijf je het doorgeven.

Zo net zo mbt de broertjes en zusjes. Je kunt niet zien welke wel en welke niet drager is. Vandaar dat ze om het risico van verspreiden te voorkomen allemaal van de fok moeten worden uitgesloten.
Fok met liefde en verstand
Rust zacht, mijn liefste Hendrikje, Jozefje, Gijsje, Basje, Bubba, Remy, Timmy, Russell, Finn en Sahbi
CrazyCatLady
Berichten: 41441
Lid geworden op: 31 jan 2004, 09:35
Hamsters: Newton

Re: Suikerziekte - Discussie over erfelijkheid en fokken

Bericht door CrazyCatLady »

Ben het absoluut eens met jullie, alleen stel:

Moeder X en vader Y krijgen een nest. Vervolgens heeft een uk suikerziekte. Moeder X en vader Z krijgen een nest, weer een uk heeft suikerziekte. Dan lijkt het mij voldoende om moeder X (en alle nakomelingen!) uit te sluiten als er in de lijn van vaders Y en Z geen suikerziekte voorkomt.
Gebruikersavatar
Nona
Berichten: 3960
Lid geworden op: 09 sep 2011, 00:45
Hamsters: 2 syrtjes & 1 rusje
Locatie: Tilburg
Leeftijd: 28

Re: Suikerziekte - Discussie over erfelijkheid en fokken

Bericht door Nona »

Ja maar is er van diabetes bewezen dat er maar van 1 ouder een gen nodig is om het te ontwikkelen? Ik dacht van niet, dus dan zou ook kunnen dat alle andere partners van de vader het niet droegen en het daarom niet tot uiting kwam, maar dat hij het dus wel draagt (net als de partner met wie hij een nest had waar wel diabetes in zat) en al zijn kleintjes kunnen het dan dus ook gewoon weer dragen, ook die uit de nestjes die gezond lijken.
Gebruikersavatar
Knorretje
Dierenarts
Berichten: 10627
Lid geworden op: 20 feb 2005, 16:03
Locatie: Driebergen
Leeftijd: 39
Contacteer:

Re: Suikerziekte - Discussie over erfelijkheid en fokken

Bericht door Knorretje »

Het is heel simpel, beide ouders moeten een deel van de genen gedragen hebben die voor de aanleg voor suikerziekte verantwoordelijk zijn. Die aanleg vererft multifactorieel, dus er is niet sprake van maar1 gen, maar van meerdere genen, die als ze allemaal samen aanwezig zijn, die aanleg geeft. Ik leg het altijd uit als een soort puzzel: er zijn meerdere stukjes nodig om hem compleet te maken, en alleen als alle stukjes aanwezig zijn en de puzzel complet is, heeft een hamster de ziekte. Uit hoeveel stukjes de puzzel staat is (nog) niet bekend.

Als 1 van beide ouders helemaal niets van die genen draagt, zouden er geen ukken met suikerziekte geboren kunnen worden (tenzij je hebt gefokt met een zieke hamster natuurlijk, maar daar ga ik even niet vanuit). Uitgaande van 2 gezonde ouders zonder suikerziekte, moet het dus zo zijn dat beide ouders een deel van de genen voor die aanleg met zich mee hebben gedragen. Het kan wel zo zijn dat ouder A bijvoorbeeld maar 1 bijdragend gen heeft gehad, en ouder B meer, waardoor het aandeel van B groter is, en de kans dat B met een andere partner weer kinderen met suikerziekte krijgt ook groter. Terwijl de kans dat ouder A met een ander partner ukken met suikerziekte krijgt veel kleiner is, die heeft zeg maar minder "stukjes van de puzzel", zodat die alleen maar kindjes met suikerziekte zal verwekken als zijn/haar partner veel stukjes van de puzzel heeft. Op die manier kan het wel zijn dat de bijdrage van de ene ouder groter is dan die van de andere ouder, maar is het nog steeds zo dat ook die ouer met een kleinere bijdrage, drager is voor een deel van de genen die suikerziekte veroorzaken. Dus ja, beide ouders uitsluiten, als je zeker wilt zijn niet mer dragende genen door te fokken.
The person who says it cannot be done...
Should not interrupt the person doing it.


Groetjes van Mir en alle hamsjes in hamstery Jade
Kijk ook eens op mijn fotografie pagina, voor natuurfotografie en dierenportretten
Gebruikersavatar
Mirkku
Berichten: 6652
Lid geworden op: 16 nov 2011, 20:46
Locatie: Amersfoort
Leeftijd: 29

Re: Suikerziekte - Discussie over erfelijkheid en fokken

Bericht door Mirkku »

Erg interessant om dit te volgen en mee te lezen!
https://www.facebook.com/pages/Hamstery ... 6615353050

Liefs van Mirjam, de 4 gekko's en van miljoenpoten, kevers en vissen.
CrazyCatLady
Berichten: 41441
Lid geworden op: 31 jan 2004, 09:35
Hamsters: Newton

Re: Suikerziekte - Discussie over erfelijkheid en fokken

Bericht door CrazyCatLady »

Ah, oke. Ik wist niet dat suikerziekte niet van 1 kant kon komen. Helder.
Gebruikersavatar
Knorretje
Dierenarts
Berichten: 10627
Lid geworden op: 20 feb 2005, 16:03
Locatie: Driebergen
Leeftijd: 39
Contacteer:

Re: Suikerziekte - Discussie over erfelijkheid en fokken

Bericht door Knorretje »

Nou ja, het kan in theorie wel nog, als je hebt gefokt met een hamster die de complete aanleg voor suikerziekte heeft. Dus sowieso als je hebt gefokt met een hamster die de ziekte heeft, of later ontwikkelt. In dat geval kan het genoeg zijn die hamster en nakomelingen uit te sluiten. Maar daar ga ik niet vanuit, omdat ik me niet kan voorstellen dat er mensen bewust fokken met zieke dieren.

Ook is het niet in alle gevallen zo dat de aanleg daarwerkelijk zich zal uiten in suikerziekte. Hoewel die kans groot is dat dat wel gebeurt, bestaat er dus eventueel wel de mogelijkheid dat je hebt gefokt met een hamster die die complete aanleg heeft, en niet zelf ziek is geworden (omdat naast de aanleg omgevingsfactoren ook nog een rol spelen in het wel of niet ziek worden van een hamster). Maar die kans is gewoon veel kleiner dan het scenario dat beide ouders een deel dragen, en daarnaast kun je dat nooit zeker weten. Dus ik vind dat je in zo'n geval als uitganspunt moet nemen dat naar alle waarschijnlijkheid beide ouders een deel van de benodigde genen dragen, de een mogelijk meer dan de ander. Dus als je zeker wil zijn niet met dragers verder te fokken, zul je beide ouders moeten uitsluiten.
The person who says it cannot be done...
Should not interrupt the person doing it.


Groetjes van Mir en alle hamsjes in hamstery Jade
Kijk ook eens op mijn fotografie pagina, voor natuurfotografie en dierenportretten
Gebruikersavatar
Sylvia.
Berichten: 4377
Lid geworden op: 08 aug 2011, 20:43
Hamsters: Kody

Re: Suikerziekte - Discussie over erfelijkheid en fokken

Bericht door Sylvia. »

Het hoeft inderdaad niet zo te zijn dat alleen 1 van de ouders de bewuste genen draagt, maar het kan ook puur door de oudercombinatie komen. Dus voor de zekerheid moeten toch beide ouders uit worden gesloten van de fok. Je kunt gewoon niet zien wie wat draagt.

Daar komt bij dat suikerziekte 1 of meer generaties kan overslaan, dus stel je koppelt 1 van de ouders aan een andere partner en die ukken blijken allemaal gezond, kan het nog steeds zo zijn dat in een volgende generatie ineens wel weer suikerziekte naar boven komt.
Fok met liefde en verstand
Rust zacht, mijn liefste Hendrikje, Jozefje, Gijsje, Basje, Bubba, Remy, Timmy, Russell, Finn en Sahbi
melissa&puk
Berichten: 3237
Lid geworden op: 22 okt 2010, 00:49
Locatie: Schiedam
Leeftijd: 24
Contacteer:

Re: Suikerziekte - Discussie over erfelijkheid en fokken

Bericht door melissa&puk »

Wil wel even zeggen dat ik besloten heb om niet met beide lijnen door te gaan ;) (dus zowel niet met vader als moeder) ik ga geen onnodig risico nemen (Zeg het even omdat mijn naam ook genoemd word :) )
Groetjes van Melissa en de hamsters van Hamstery Paradise <3
Gebruikersavatar
Knorretje
Dierenarts
Berichten: 10627
Lid geworden op: 20 feb 2005, 16:03
Locatie: Driebergen
Leeftijd: 39
Contacteer:

Re: Suikerziekte - Discussie over erfelijkheid en fokken

Bericht door Knorretje »

Goede beslissing Melissa! :oke:
The person who says it cannot be done...
Should not interrupt the person doing it.


Groetjes van Mir en alle hamsjes in hamstery Jade
Kijk ook eens op mijn fotografie pagina, voor natuurfotografie en dierenportretten
Wall-e
Berichten: 2451
Lid geworden op: 06 aug 2012, 20:50

Re: Suikerziekte - Discussie over erfelijkheid en fokken

Bericht door Wall-e »

Echt super van je Melissa, dat noem ik verantwoord fokken met je hamstertjes :D Dit vind ik echt wel heel leerzaam, het zit allemaal wel erg ingewikkeld in elkaar natuurlijk. Die omgevingsfaktoren; is het dan zo als ik van in het begin niets met suiker had gegeven, Komeet nooit suikerziekte had gekregen? Ik gaf hem inderdaad wel zo'n knabbelstok met honing en ook wel eens een stukje appel of banaan. Nu niet meer natuurlijk!
Is het dan niet beter om je hamster sowieso nooit zoiets te geven? Het heeft misschien niet echt met de erfelijkheid te maken waar dit topic over gaat, maar toch ten dele ook wel, want krijgt een hamster met diabetes in de genen gèèn diabetes als je voorzorgen neemt?
Gebruikersavatar
Sylvia.
Berichten: 4377
Lid geworden op: 08 aug 2011, 20:43
Hamsters: Kody

Re: Suikerziekte - Discussie over erfelijkheid en fokken

Bericht door Sylvia. »

Fijn om te horen dat je deze beslissing genomen hebt, Melissa! :D

Marjan, ik denk niet dat je het had kunnen voorkomen. Ik gaf Basje nooit een knaagstaaf en nooit kunstmatige snoepjes, hooguit heel af en toe een stukje fruit, en bij Basje uitte de suikerziekte zich al met 2 maanden. Maar ik moet zeggen, dat ik mijn huidige hamstertjes zelfs zelden een stukje fruit geef. Ik hou het liever op broccoli, witlof en dat soort dingen. Ik ben wel voorzichtiger geworden. Niet dat het nodig is, maar gewoon voor mijn gevoel ;)
En ik gaf mijn hamstertjes zo wie zo altijd al Vitakraft dwerghamstervoer, dus bij Basje lag het ook niet aan het voer, want Vitakraft is suikervrij.
Fok met liefde en verstand
Rust zacht, mijn liefste Hendrikje, Jozefje, Gijsje, Basje, Bubba, Remy, Timmy, Russell, Finn en Sahbi
Plaats reactie